Αγία Φιλοθέη η Αθηναία

Ὅρπηξ Ἀθηνῶν ἐστιν ἡ Φιλοθέη,
Ἐχθρὸν βαλοῦσα σταυροῦ τῇ πανοπλίᾳ.
Ἡ Ἁγία Φιλοθέη γεννήθηκε τό ἔτος 1522 μ.Χ. στήν τουρκοκρατούμενη τότε Ἀθήνα. Οἱ εὐσεβεῖς γονεῖς τῆς ὀνομάζονταν Ἄγγελος καί Συρίγα Μπενιζέλου.

Ἡ μητέρα τῆς ἦταν στείρα καί ἀπέκτησε τήν Ἁγία μετά ἀπό θερμή καί συνεχῆ προσευχή.

Ὁ Κύριος πού ἱκανοποιεῖ τό θέλημα ἐκείνων πού Τόν σέβονται καί Τόν ἀγαποῦν, ἄκουσε τήν δέησή της. Καί πράγματι, μία ἡμέρα ἡ Συρίγα μπῆκε κατά τήν συνήθειά της στό ναό τῆς Θεοτόκου γιά νά προσευχηθεῖ καί ἀπό τόν κόπο τῆς ἔντονης καί ἐπίμονης προσευχῆς τήν πῆρε γιά λίγο ὁ ὕπνος.

Τότε ἀκριβῶς εἶδε ἕνα θαυμαστό ὅραμα. Ἕνα φῶς ἰσχυρό καί λαμπρό βγῆκε ἀπό τήν εἰκόνα τῆς Θεομήτορος καί εἰσῆλθε στήν κοιλιά της. Ἔτσι ξύπνησε ἀμέσως καί ἔκρινε ὅτι τό ὅραμα αὐτό σήμαινε στήν ἱκανοποίηση τοῦ αἰτήματός της. Ἔτσι κι ἔγινε. Ὕστερα ἀπό λίγο καιρό ἡ Συρίγα ἔμεινε ἔγκυος καί ἔφερε στόν κόσμο τή μονάκριβη θυγατέρα της.

Μαζί μέ τήν Χριστιανική ἀνατροφή, ἔδωσαν στήν μοναχοκόρη τους καί κάθε δυνατή, γιά τήν ἐποχή ἐκείνη, μόρφωση. Ἔτσι ἡ Ρηγούλα (ἤ Ρεβούλα, δηλαδή Παρασκευούλα), αὐτό ἦταν τό ὄνομά της προτοῦ γίνει μοναχή, ὅσο αὔξανε κατά τήν σωματική ἡλικία, τόσο προέκοπτε καί κατά τήν ψυχή, ὅπως λέει τό συναξάρι της.

Σέ ἡλικία 14 χρονῶν, οἱ γονεῖς τῆς τήν πάντρεψαν, παρά τήν θέλησή της, μέ ἕναν ἀπό τούς ἄρχοντες τῆς Ἀθήνας. Ἀργότερα, ἀφοῦ πέθαναν οἱ γονεῖς καί ὁ σύζυγός της, ἦρθε ἡ ὥρα νά πραγματοποιήσει ἕνα μεγάλο πόθο της.

Ἀφιερώνεται ἐξ ὁλοκλήρου στόν Χριστό, γίνεται μοναχή καί παίρνει τό ὄνομα Φιλοθέη.

Κατ’ ἀρχήν, ὕστερα ἀπό ἐντολή τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα τοῦ Πρωτόκλητου, τόν ὁποῖο εἶδε σέ ὅραμα, οἰκοδόμησε ἕνα γυναικεῖο μοναστήρι μέ ἀρκετά κελιά, στό ὁποῖο καί ἔδωσε τό ὄνομα τοῦ Ἁγίου γιά νά τόν τιμήσει.

Στό μοναστήρι πρόσθεσε καί ἄλλα ἀναγκαῖα οἰκοδομήματα καί ἐκτάσεις καί τό προικοδότησε μέ μετόχια καί ὑποστατικά, πού ὑπερεπαρκοῦσαν γιά τή διατροφή καί συντήρηση τῶν μοναζουσῶν.

Τό μοναστήρι αὐτό τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα σωζόταν στήν Ἀθήνα, μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, ἐπί πολλά ἔτη μετά τήν κοίμηση τῆς Ἁγίας καί ἦταν πλουτισμένο, ὄχι μόνο μέ ὑποστατικά καί διάφορα μετόχια, ἀλλά καί μέ πολυειδή χρυσοΰφαντα ἱερατικά ἄμφια καί σκεύη, ἀπαραίτητα γιά τίς ἐτήσιες ἱερές τελετές καί ἀγρυπνίες. Προπαντός ὅμως τό μοναστήρι σεμνυνόταν καί ἐγκαλλωπιζόταν μέ τό θησαυρό τοῦ τιμίου καί ἁγίου λειψάνου τῆς Ἁγίας, τό ὁποῖο ἦταν ἀποθησαυρισμένο καί ἀποτεθειμένο στό δεξιό μέρος τοῦ Ἱεροῦ Βήματος, ὅπου καί τό ἀσπάζονταν μέ εὐλάβεια ὅλοι οἱ Χριστιανοί.

Τό τίμιο λείψανο τῆς Ἁγίας σκορποῦσε εὐωδία, γεγονός πού ἀποτελοῦσε ἐμφανῆ μαρτυρία καί ἀπόδειξη τῆς ἁγιότητας αὐτῆς.

Τό παράδειγμά της, λοιπόν, νά ἀφιερωθεῖ στόν Χριστό, τό ἀκολουθοῦν καί ἄλλες νέες. Σέ λίγο διάστημα, ἡ μονή ἔφθασε νά ἔχει διακόσιες ἀδελφές. Ἡ μονή τῆς Ὁσίας Φιλοθέης γίνεται πραγματικό λιμάνι.

Ἐκεῖ βρίσκουν προστασία ὅλοι οἱ ταλαιπωρημένοι ἀπό τήν σκλαβιά. Ἐκεῖ οἱ ἄρρωστοι βρίσκουν θεραπεία, οἱ πεινασμένοι τροφή, οἱ γέροντες στήριγμα καί τά ὀρφανά στοργή.

Ἡ Ὁσία, παρά τίς ἀντιδράσεις τῶν Τούρκων, οἰκοδομεῖ διάφορα φιλανθρωπικά ἱδρύματα, νοσηλευτήρια, ὀρφανοτροφεῖα,

«σχολεῖα διὰ τοὺς παίδας τῶν Ἀθηναίων, διὰ ν’ ἀνοίξη τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν πρὸς τὴν παράδοσιν καὶ τὴν δόξαν τῶν προγόνων των». 


Πρωτοστατεῖ σέ ὅλα αὐτά τά ἔργα ἡ ἡγουμένη Φιλοθέη. Διδάσκει μέ τά λόγια καί μέ τή ζωή της. Στηρίζει τούς πονεμένους σκλάβους μέ τήν προσευχή της. Ἰδιαίτερες εἶναι οἱ φροντίδες της γιά νά σώσει ἀπό τόν ἐξισλαμισμό ἤ τήν ἁρπαγή τῶν Τούρκων τίς νέες Ἑλληνίδες. Τό ἔργο της, κατά βάση ἐθνικό καί θρησκευτικό, ξεπέρασε τά ὅρια τῆς Ἀθήνας καί ἔγινε γνωστό σέ ὅλη τήν Ἑλλάδα. Ἀδιαφιλονίκητη ἱστορική ἐπιβεβαίωση γιά τό ἔργο αὐτό παρέχει ἡ ἀλληλογραφία τῆς Φιλοθέης μέ τή Γερουσία τῆς Βενετίας (1583 μ.Χ.), ἀπό τήν ὁποία ζητοῦσε οἰκονομική βοήθεια.

Ἡ ὅλη ὅμως δράση τῆς Ἁγίας Φιλοθέης ἐξαγρίωσε κάποτε τούς Τούρκους. Κάποια στιγμή τήν συλλαμβάνουν καί ἐκείνη μέ πνευματική ἀνδρεία ὁμολογεῖ:

«Ἐγώ διψῶ νά ὑπομείνω διάφορα εἴδη βασανιστηρίων γιά τό ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, τόν ὁποῖο λατρεύω καί προσκυνῶ μέ ὅλη μου τήν ψυχή καί τήν καρδιά, ὡς Θεό ἀληθινό καί ἄνθρωπο τέλειο καί θά σᾶς χρωστάω μεγάλη εὐγνωμοσύνη ἄν μπορεῖτε μία ὥρα πρωτύτερα νά μέ στείλετε πρός Αὐτόν μέ τό στεφάνι τοῦ μαρτυρίου».

Ὕστερα ἀπό τήν ἡρωική αὐτή ἀπάντηση πρός τούς κατακτητές, ὅλοι πίστευαν ὅτι ἡ πανευτυχής καί φερώνυμη Φιλοθέη ἐντός ὀλίγου θά ἐτελειοῦτο διά τοῦ μαρτυρικοῦ θανάτου.

Ὅμως, κατά θεία βούληση, τήν τελευταία σχεδόν στιγμή πρόφθασαν κάποιοι Χριστιανοί καί καταπράυναν τόν ἡγεμόνα μέ διάφορους τρόπους. Ἔτσι πέτυχαν νά ἐλευθερώσουν τήν Ἁγία.

Ἀφεθεῖσα πλέον ἐλεύθερη, ἡ Ἁγία Φιλοθέη, ἐπέστρεψε ἀναίμακτη στό μοναστήρι της, ὅπως ἐπί Μεγάλου Κωνσταντίνου ὁ μυροβλύτης Νικόλαος καί πολλούς αἰῶνες ἀργότερα ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς.

Φρόντιζε δέ, ὄχι μόνο γιά τή σωτηρία τῆς δικῆς της ψυχῆς ἀλλά καί τῶν ἄλλων, ἀφοῦ τούς μέν ἐνάρετούς τους στερέωνε στήν ἀρετή, τούς δέ ἁμαρτωλούς τους βελτίωνε ἠθικά καί τούς ὁδηγοῦσε στή μετάνοια.

Καί ἀποκλειστικά γιά τό σκοπό αὐτό πέρασε στή νῆσο Τζια (Κέα), ὅπου πρό πολλοῦ εἶχε οἰκοδομήσει μετόχι, γιά νά ἀποστέλλει ἐκεῖ τίς μοναχές ἐκεῖνες πού φοβοῦνταν γιά διαφόρους λόγους νά διαμένουν στήν Ἀθήνα.

Στήν Τζια ἔμεινε ἀρκετό χρόνο καί κατήχησε θεαρέστως τίς ἀσκούμενες ἀδελφές στήν ἀκριβῆ τήρηση τῶν κανόνων τῆς μοναστικῆς ζωῆς. Μόλις τελείωσε τό ἔργο τῆς ἐκεῖ, ἐπέστρεψε καί πάλι στήν Ἀθήνα.

Ἔτσι λοιπόν, ἡ Ἁγία Φιλοθέη, ἀφοῦ ἔφθασε στήν τελειότητα καί στήν πράξη καί στήν θεωρία, ἀξιώθηκε ἀπό τόν Θεό νά ἐπιτελεῖ θαύματα, ἀπό τά ὁποία, πρός ἀπόδειξη τοῦ θαυματουργικοῦ της χαρίσματος, θά μνημονεύσουμε ἕνα μόνο, τό ἀκόλουθο: Ζοῦσε στήν ἐποχή τῆς ἕνας νέος, ποιμένας προβάτων, ὁ ὁποῖος ἀπό πολύ μικρός εἶχε συνηθίσει στίς κλεψιές καί στίς ραδιουργίες.

Ὁ νέος αὐτός, κατά παραχώρηση τοῦ Θεοῦ, κυριεύθηκε ἀπό τόν Σατανᾶ. Ἐξ αἰτίας τούτου περιφερόταν στά βουνά καί στίς σπηλιές γυμνός καί τετραχηλισμένος, θέαμα ὄντως ἐλεεινό. Πολλές φορές, ὅταν συνερχόταν ἀπό τήν τρέλα, στήν ὁποία τόν εἶχε ὁδηγήσει ὁ Σατανᾶς, σύχναζε στά γύρω μοναστήρια γιά νά βρεῖ θεραπεία στήν ἀσθένειά του.

Δέν μποροῦσε ὅμως νά πετύχει τίποτε. Κάποιοι, πού τόν εὐσπλαγχνίστηκαν, τόν ὁδήγησαν στήν Ἁγία Φιλοθέη ἡ ὁποία, ὕστερα ἀπό πολύ καί ἐκτενῆ προσευχή τόν λύτρωσε ἀπό ἐκείνη τή διαβολική μάστιγα.

Ἔπειτα, ἀφοῦ τό νουθέτησε ἀρκετά, τόν εἰσήγαγε καί στήν τάξη τῶν μοναχῶν. Καί ἔτσι ὁ νέος ἐκεῖνος, ἀφοῦ ἐκάρη μοναχός, πέρασε τό ὑπόλοιπό της ζωῆς του μέ μετάνοια καί ἄσκηση, θαυμαζόμενος ἀπ’ ὅλους.

Μάταια οἱ Τοῦρκοι προσπαθοῦν νά ἀνακόψουν τήν δράση της. Ὥσπου μία νύχτα, στίς 2 Ὀκτωβρίου τοῦ ἔτους 1588 μ.Χ., πῆγαν στό μονύδριο πού εἶχαν οἰκοδομήσει στά Πατήσια (ἔτυχε τότε νά ἑορτάζεται ἡ μνήμη τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Διονυσίου τοῦ Ἀρεοπαγίτου καί ἡ Ἁγία μαζί μέ τίς ἄλλες ἀδελφές βρίσκονταν στόν ἱερό ναό ἐπιτελώντας ὁλονύκτια ἀγρυπνία) καί πέντε ἀπό αὐτούς ἀνέβηκαν στόν ἐξωτερικό τοῖχο καί πήδησαν μέσα στήν αὐλή.

Στήν συνέχεια εἰσέβαλαν στό ναό, ὅπου ἅρπαξαν τήν Ἁγία καί τήν μαστίγωσαν μέ μανία καί βαναυσότητα καί τήν ἐγκαταλείπουν ἡμιθανῆ ἔξω ἀπό τή μονή της.

Ἔξω ἀπό τό ναό, στά δεξιά της εἰσόδου του, σώζεται ἡ κολώνα, ὅπου ἡ Φιλοθέη δέθηκε καί μαστιγώθηκε. Οἱ μοναχές της τήν μετέφεραν στήν κρύπτη της στήν Καλογρέζα. Ἐκεῖ ἡ Φιλοθέη ὑποκύπτει στά τραύματά της στίς 19 Φεβρουαρίου 1589 μ.Χ.

Εἴκοσι ἡμέρες μετά ἀπό τήν κοίμηση τῆς Ἁγίας, ὁ τάφος τῆς εὐωδίαζε. Ἀκόμη, ὅταν μετά ἀπό ἕνα ἔτος ἔγινε ἡ ἀνακομιδή, τό τίμιο λείψανό της βρέθηκε σῶο καί ἀκέραιο. Ἐπιπλέον ἦταν γεμάτο μέ εὐωδιαστό μύρο, τρανή καί λαμπρή ἀπόδειξη τῆς θεάρεστης καί ἐνάρετης πολιτείας της, πρός δόξα καί αἶνο τοῦ Θεοῦ καί καύχημα τῆς πίστεώς μας.

Τό ἱερό λείψανό της βρίσκεται σήμερα στόν Μητροπολιτικό Ναό τῶν Ἀθηνῶν. Στό μνῆμα τῆς ἀπάνω βρεθήκανε γραμμένα τοῦτα τά λόγια: «Φιλοθέης ὑπό σῆμα τόδ’ ἁγνῆς κεύθει σῶμα, ψυχήν δ’ ἐν μακάρων θήκετο Ὑψιμέδων».

H Φιλοθέη ἀνακηρύχθηκε ἅγια ἐπί Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Ματθαίου B΄ (1595 – 1600 μ.Χ.). Ὁ Νεόφυτος ὁ μητροπολίτης Ἀθηνῶν, ἀφοῦ ἐξήτασε καί ἐρεύνησε τά κατά τόν βίον καί τό μαρτύριον τῆς ὁσίας, σύνταξε ἀναφορά στό Πατριαρχεῖο μαζί μέ τούς ἐπισκόπους Κορίνθου καί Θηβῶν καί μέ τούς προκρίτους τῆς Ἀθήνας γιά νά τάξει τήν ὁσία Φιλοθέη στούς χορούς τῶν ἁγίων.

Σ’ αὐτό τό συνοδικό ἔγγραφο εἶναι γραμμένα καί τοῦτα:

«Ἐπειδή ἐδηλώθη ἀσφαλῶς ὅτι τό θειότατον σῶμα τῆς ὀσιωτάτης Φιλοθέης εὐωδίας πεπληρωμένον ἐστι καί μύρον διηνεκῶς ἐκχεῖται, ἀλλά καί τοίς προσιούσι τέ ἀσθενέσι τέ καί θεραπείας δεομένοις τήν ἴασιν δίδωσι… τούτου χάριν ἔδοξε ἠμίν τέ καί πάση τή ἱερά Συνόδω τῶν καθευρεθέντων ἐνταύθα ἀρχιερέων συγγραφῆναι καί ταύτην ἐν τῷ χορῷ τῶν ὁσίων καί ἁγίων γυναικών, ὥστε κατ’ ἔτος τιμάσθαι καί πανηγυρίζεσθαι».

Τήν Ἀκολουθία τῆς τήν ἔγραψε κάποιος σοφός καί εὐλαβής ἄνθρωπος πού ὀνομαζόταν Ἱέραξ. Ἀνάμεσα στά ὡραῖα ἐγκώμια εἶναι καί τοῦτο: «Δαυΐδ γάρ τό πράον ἔσχες καί Σολομῶντος, σεμνή, τήν σοφίαν, Σαμψῶν τήν ἀνδρείαν, καί Ἀβραάμ τό φιλόξενον, ὑπομονήν τέ Ἰώβ, τοῦ Προδρόμου δέ θείαν ἄσκησιν…».

.

Ἀπολυτίκιον
Ἀθηναίων ἡ πόλις ἡ περιώνυμος

Φιλοθέην τιμᾷ τὴν ὁσιομάρτυρα

καὶ ἀσπάζεται αὐτῆς τὸ θεῖον λείψανον,

ὅτι ἐβίωσε σεμνῶς καὶ μετήλλαξε τὸ ζῆν

ἀθλήσει καὶ μαρτυρίῳ,

καὶ πρεσβεύει πρὸς τὸν Σωτῆρα,

διδόναι πᾶσι τὸ θεῖον ἔλεος.

2 Σχόλια to “Αγία Φιλοθέη η Αθηναία”

  1. Μπάμπης Says:

    Η Αθήνα χρειάζεται τώρα όσο ποτέ την βοήθεια της αγίας!

    Χρόνια πολλά!

  2. aerapatera Says:

    …και ολη η Ελλάδα, και ολος ο κόσμος….

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: