Archive for Μαρτίου 2013

Β’ Κυριακή Νηστειών (Γρηγορίου του Παλαμά)

Μαρτίου 31, 2013

(Μάρκ. 2,1-12)

Τῷ καιρῷ ἐκείνω, εἰσῆλθεν ὁ Ἰησοῦς
1. εἰς Καπερναοὺμ· καὶ ἠκούσθη ὅτι εἰς οἴκόν ἐστι.
2. καὶ εὐθέως συνήχθησαν πολλοί, ὥστε μηκέτι χωρεῖν μηδὲ τὰ πρὸς τὴν θύραν· καὶ ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον.
3. καὶ ἔρχονται πρὸς αὐτὸν παραλυτικὸν φέροντες, αἰρόμενον ὑπὸ τεσσάρων·
4. καὶ μὴ δυνάμενοι προσεγγίσαι αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον, ἀπεστέγασαν τὴν στέγην ὅπου ἦν, καὶ ἐξορύξαντες χαλῶσι τὸν κράβαττον, ἐφ’ ᾧ ὁ παραλυτικὸς κατέκειτο.
5. ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν λέγει τῷ παραλυτικῷ· τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου.
6. ἦσαν δέ τινες τῶν γραμματέων ἐκεῖ καθήμενοι καὶ διαλογιζόμενοι ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν·
7. τί οὗτος οὕτω λαλεῖ βλασφημίας; τίς δύναται ἀφιέναι ἁμαρτίας εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός;
8. καὶ εὐθέως ἐπιγνοὺς ὁ Ἰησοῦς τῷ πνεύματι αὐτοῦ ὅτι οὕτως αὐτοὶ διαλογίζονται ἐν ἑαυτοῖς, εἶπεν αὐτοῖς· τί ταῦτα διαλογίζεσθε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν;
9. τί ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν τῷ παραλυτικῷ, ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει;
10. ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀφιέναι ἐπὶ τῆς γῆς ἁμαρτίας –λέγει τῷ παραλυτικῷ·
11. σοὶ λέγω, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου.
12. καὶ ἠγέρθη εὐθέως, καὶ ἄρας τὸν κράβαττον ἐξῆλθεν ἐναντίον πάντων, ὥστε ἐξίστασθαι πάντας καὶ δοξάζειν τὸν Θεὸν λέγοντας ὅτι οὐδέποτε οὕτως εἴδομεν.

Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης.

Μαρτίου 31, 2013

 

Φωτὸς λαμπρὸν κήρυκα νῦν ὄντως μέγαν,

Πηγὴ φάους ἄδυτον ἄγει πρὸς φέγγος.

 

Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ἦταν δεινὸς θεολόγος καὶ διαπρεπέστατος ρήτορας καὶ φιλόσοφος. Δὲν γνωρίζουμε τὸ χρόνο καὶ τὸν τόπο τῆς γέννησής του. (Ο Σ. Εὐστρατιάδης ὅμως, στὸ ἁγιολόγιό του, ἀναφέρει ὅτι ὁ Ἅγιος Γρηγόριος γεννήθηκε τὸ 1296 μ.Χ. στὴν Κωνσταντινούπολη, ἀπὸ τὸν Κωνσταντῖνο τὸν Συγκλητικὸ καὶ τὴν εὐσεβέστατη Καλλονή). Ξέρουμε ὅμως, ὅτι κατὰ τὸ πρῶτο μισό του 14ου αἰώνα μ.Χ. ἦταν στὴν αὐτοκρατορικὴ αὐλὴ τῆς Κωνσταντινούπολης, ἀπ’ ὁπού καὶ ἀποσύρθηκε στὸ Ἅγιο Ὅρος χάρη ἠσυχότερης ζωῆς, καὶ ἀφιερώθηκε στὴν ἠθική του τελειοποίηση καὶ σὲ διάφορες μελέτες.

 

Τὸ 1335 μ.Χ. μὲ τοὺς δύο ἀποδεικτικοὺς λόγους τοῦ «Περὶ ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος», ἦλθε σὲ σύγκρουση μὲ τὸν Βαρλαὰμ τὸν Καλαβρό, ὁ ὁποῖος δίδασκε πὼς ὁ ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ γνωρίσει τὸ Θεό, κι ἀκόμα περισσότερο δὲν μπορεῖ νὰ ἑνωθεῖ μαζί Του. Κατὰ τὰ λεγόμενα τοῦ Βαρλαάμ, ὁ Θεὸς εἶναι «κλειστὸς στὸν ἑαυτό του» καὶ δὲν μπορεῖ νὰ ἑνωθεῖ μὲ τοὺς ἀνθρώπους. Ἑπομένως, οἱ «ἡσυχαστές», οἱ μοναχοὶ δηλαδὴ ἐκεῖνοι ποὺ ἔλεγαν ὅτι μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος, ἂν ἔχει καθαρὴ καρδιὰ καὶ ἂν συγκεντρωθεῖ στὴν «καρδιακὴ προσευχὴ» (τὸ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ Θεοῦ, ἐλέησον μέ»), νὰ ἑνωθεῖ μὲ τὸ Θεὸ καὶ νὰ φωτισθεῖ καὶ νὰ δεῖ τὸ Ἄκτιστο φῶς, ἀσχέτως τῆς μόρφωσής του, δὲν ἦταν Ὀρθόδοξοι ἀλλὰ «μεσσαλιανιστὲς» καὶ «ὀμφαλόψυχοι». Μετὰ ἀπὸ αὐτὲς τὶς τοποθετήσεις τοῦ Βαρλαάμ, ὁ Παλαμᾶς ἐγκαταστάθηκε στὴ Θεσσαλονίκη ἀπὸ ὅπου καὶ ἄρχισε τὸν ἀγώνα «ὑπὲρ τῶν Ἱερῶς ἡσυχαζόντων», δήλ. αὐτῶν ποὺ ἀσκοῦσαν τὸν ἡσυχασμό, συγγράφοντας μάλιστα καὶ τοὺς ὁμώνυμους λόγους του. Τὸ ζητούμενο τῆς πάλης αὐτῆς ἦταν κυρίως τὸ μεθεκτικὸν ἢ ἀμέθεκτον τῆς θείας οὐσίας. Ὁ Γρηγόριος, ὁπλισμένος μὲ μεγάλη πολυμάθεια καὶ ἰσχυρὴ κριτικὴ γιὰ θέματα ἁγίων Γραφῶν, διέκρινε μεταξὺ θείας οὐσίας ἀμεθέκτου καὶ θείας ἐνεργείας μεθεκτῆς. Καὶ αὐτὸ τὸ στήριξε σύμφωνα μὲ τὸ πνεῦμα τῶν Πατέρων καὶ ἡ Ἐκκλησία ἐπικύρωσε τὴν ἑρμηνεία του μὲ τέσσερις Συνόδους. Στὴν τελευταία, ποὺ ἔγινε στὴν Κωνσταντινούπολη τὸ 1351 μ.Χ., ἦταν καὶ ὁ ἴδιος ὁ Παλαμᾶς. Ἀλλὰ ὁ Γρηγόριος ἔγραψε πολλὰ καὶ διάφορα θεολογικὰ ἔργα, περίπου 60.

 

Ἀργότερα ὁ Πατριάρχης Ἰσίδωρος, τὸν ἐξέλεξε ἀρχικὰ ἐπίσκοπο Θεσσαλονίκης. Λόγω ὅμως τῶν τότε ζητημάτων, ἀποχώρησε πρόσκαιρα στὴ Λῆμνο. Ἀλλὰ κατόπιν ἀνέλαβε τὰ καθήκοντά του. Πέθανε τὸ 1360 μ.Χ. καὶ τιμήθηκε ἀμέσως σὰν Ἅγιος. Ὁ Πατριάρχης Φιλόθεος, ἔγραψε τὸ 1376 μ.Χ. ἐγκωμιαστικὸ λόγο στὸ Γρηγόριο Παλαμά, μαζὶ καὶ ἀκολουθία καὶ ὅρισε τὴν ἐκκλησιαστικὴ μνήμη του στὴ Β’ Κυριακή της Μ. Τεσσαρακοστῆς.

 

Τὸ τίμιο σῶμα του, μετὰ ἀπὸ τὴν ἐκταφή, ὑπῆρξε ἄφθαρτο, δηλαδὴ δὲν σάπισε, ἀλλὰ εὐωδίαζε καὶ θαυματουργοῦσε. Στοὺς λατίνους ὅμως, τοὺς ὑποτελεῖς του Πάπα, ἦταν χονδρὸ ἀγκάθι ἡ ἐνθύμιση τοῦ Ἁγίου καὶ μάλιστα ὁλόσωμου. Γὶ αὐτὸ πολλὲς φορὲς τὸν συκοφαντοῦσαν λέγοντας, πὼς γιὰ τὰ ἁμαρτήματά του ἔμεινε «ἄλυωτος», δὲν δέχθηκε ἀπὸ ἀπέχθεια ἡ γῆ νὰ τὸν διαλύσει «στὰ ἐξ ὧν συνετέθη»! Τὸν 19ο αἰώνα μ.Χ. ὁ ναὸς τοῦ Ἁγίου καταστράφηκε ἀπὸ φωτιὰ καὶ τὸ τίμιο σκήνωμά του κάηκε ἀφήνοντας μόνον τὰ ὀστᾶ ἀνέπαφα!

 

Τόσο γινάτι κράτησαν οἱ καθολικοὶ ποὺ ὅταν τυπώνονταν οἱ ἐκκλησιαστικές μας ἀκολουθίες στὴν Βενετία – κατὰ τοὺς χρόνους τῆς τουρκοκρατίας – ὁ Δόγης ἔδινε τὴν ἄδειά του γιὰ τὴν ἔκδοση, μόνον ἐφόσον δὲν ὑπῆρχε σχετικὴ ἀναφορὰ στὸν Ἅγιο. Ἔτσι γιὰ ἀρκετὰ χρόνια ποὺ κυκλοφοροῦσαν τὰ ἔντυπα ἀπὸ τὴν Βενετία, ἡ γιορτὴ τοῦ εἶχε σχεδὸν ξεχαστεῖ. Περὶ τὰ μέσα καὶ τέλη τοῦ 20ου αἰώνα, ἐπανῆλθε ἡ μνήμη τῶν ἐνδόξων ἀγώνων του καὶ ἔλαβε τὴν πρέπουσα θέση στὸν χῶρο τῶν Ὀρθόδοξων ναῶν.

 

 

Ἀπολυτίκιον

Ἦχος πλ. δ’.

 

Ὀρθοδοξίας ὁ φωστήρ,

 Ἐκκλησίας τὸ στήριγμα καὶ διδάσκαλε,

τῶν Μοναστῶν ἡ καλλονή,

 τῶν θεολόγων ὑπέρμαχος ἀπροσμάχητος,

 Γρηγόριε θαυματουργέ,

 Θεσσαλονίκης τὸ καύχημα,

 κῆρυξ τῆς χάριτος,

 ἱκέτευε διὰ παντός,

σωθῆναι τὰς ψυχᾶς ἠμῶν.

Σέ ένα στολισμένο σπαθί (Ιωάννης ο Γεωμέτρης 10ος αι.)

Μαρτίου 30, 2013

 

Σπαθί,

γιὰ τοὺς ἐχθρούς μας σιδερένιο

σπαθί,

γιὰ τοὺς δικούς μας χρυσαφένιο

σπαθί,

ἐσὺ τρομερὸ γιὰ τοὺς ἐχθρούς μας

σπαθί,

ἐσὺ ἀρωγὸ γιὰ τοὺς δικούς μας

σπαθί,

ποῦ τὴν καρδιὰ δὲν κόβεις μόνον

σπαθί,

τὸ δίστομό της Ρώμης ξίφος

σπαθί,

τοῦ κράτους τὰ δεινὰ ποὺ κόβεις

 

(Ἰωάννης Γεωμέτρης –Ὁ τρομερός του νοῦ μου ἔρωτας τυφλώνει-μτφ.Γ.Βαρθαλίτης-ΑΡΜΟΣ)

 

 ω

Josef Koudelka (1938- Tσέχος φωτογράφος)

Μαρτίου 30, 2013

Josef Koudelka  15

Στη Ζωή Β΄(Ιωάννης ο Γεωμέτρης 10ος αι.)

Μαρτίου 29, 2013

Γιατί ἀποφεύγεις
τὰ καθημερινὰ ψυχή μου,
βάσανα;
Δὲν θὰ βρεῖς
τῆς ἀλυπίας τὴν τέχνη.
Θέσπισε ὁ Πλάστης
νὰ ‘ χει ἀγκάθια ἡ γῆ
ἀπὸ κάτω
καὶ μύριες ἔγνοιες
ἡ ζωή μας.
Βάσταξε τές.

(Ἰωάννης Γεωμέτρης –Ὁ τρομερός του νοῦ μου ἔρωτας τυφλώνει-μτφ.Γ.Βαρθαλίτης-ΑΡΜΟΣ)

Ο γερο-Άθως

Μαρτίου 29, 2013

DSC_0769

Josef Koudelka (1938- Tσέχος φωτογράφος)

Μαρτίου 29, 2013

Josef Koudelka  13

Στή Ζωή (Ιωάννης Γεωμέτρης 10ος αι.)

Μαρτίου 28, 2013

Τὴν Ἀρετὴ στῆς πόλης εἶδα
χθὲς τὴ μέση,
μαυροντυμένη,σκυθρωπή,
γεμάτη θλίψη.
Τί ἔπαθες;ρώτησα.
Κι ἐκείνη μου εἶπε:
στέκουν
ἡ Τόλμη,ἡ Γνώση,ἡ Φρονιμάδα
στὶς γωνίες,
ἡ Ἄγνοια κυβερνᾶ
κι ἡ Μέθη,
κι ἡ Δειλία.

(Ἰωάννης Γεωμέτρης –Ὁ τρομερός του νοῦ μου ἔρωτας τυφλώνει-μτφ.Γ.Βαρθαλίτης-ΑΡΜΟΣ)

Τα καλοτάξιδα πουλιά -Δ.Σαβόπουλος- (απο τον Μπάμπη)

Μαρτίου 28, 2013

Josef Koudelka (1938- Tσέχος φωτογράφος)

Μαρτίου 28, 2013

Josef Koudelka  07