Archive for 6 Ιανουαρίου 2012

Θεοφάνεια στο Άγιον Όρος

Ιανουαρίου 6, 2012

Θεοφάνεια -ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ ΤΩΝ ΗΜΕΡΩΝ-

Ιανουαρίου 6, 2012

 

Χαρούμενα, θριαμβευτικὰ καὶ ἐλπιδοφόρα, τὰ Θεοφάνεια ἢ Φῶτα κλείνουν τὸ Δωδεκαήμερο, ποὺ «ἄνοιξε» τὴν παραμονὴ τῶν Χριστουγέννων. Σὲ πολλὲς περιοχὲς τῆς Ἑλλάδας γιορτάζονται πανηγυρικὰ μέσα ἀπὸ διάφορα ἤθη καὶ ἔθιμα.

 

Στὰ πρῶτα χριστιανικὰ χρόνια ἡ γιορτὴ αὐτὴ κάλυπτε μαζὶ τὰ Χριστούγεννα καὶ τὴν Πρωτοχρονιά.

 

Καθ’ ὅλη τὴ διάρκεια τοῦ τριημέρου τῶν Φώτων (Ἁγιασμοῦ, Θεοφάνεια, Ἁγίου Ἰωάννη) γιορτάζεται καὶ μία ὑπολανθάνουσα λατρεία πρὸς τὸ νερό. Τὰ νερὰ θεωροῦνται παντοῦ ἁγιασμένα. Κανεὶς πιὰ δεισιδαιμονικὸς φόβος ἀπὸ τὶς νύχτες καὶ τὰ ξωτικὰ τοῦ χειμώνα.

 

Κατὰ τὰ Θεοφάνεια φανερώθηκε ἡ τριαδικότητα τοῦ Θεοῦ, ἡ Ἁγία Τριάδα. Λέγονται ὅμως καὶ «Φῶτα», γιατί κατὰ τὰ πρῶτα χριστιανικὰ χρόνια, τὴν παραμονὴ τῶν Θεοφανίων βαπτίζονταν οἱ ὀπαδοὶ τῆς νέας θρησκείας. Ἡ ἀναζήτηση τῆς καθάρσεως ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο ἀντικατοπτρίζεται ἀκόμη καὶ στὶς ἀρχαῖες θρησκεῖες.

 

Αὐτὴ τὴ μέρα ξεκινᾶ καὶ ἡ ἀντίστροφη μέτρηση γιὰ τοὺς καλικάντζαρους. Στὶς 5 Ἰανουαρίου, παραμονὴ τῶν Θεοφανείων, τὰ ἀερικά, τὰ παγανά, οἱ καλκάδες, οἱ γνωστοὶ σὲ ὅλους μας καλικάντζαροι, ποὺ ἔκαναν τὴν ἐμφάνισή τους στὸν ἐπάνω κόσμο μὲ τὴν ἀρχὴ τοῦ Δωδεκαήμερου, ἐγκαταλείπουν τὶς ἐγκόσμιες ἀταξίες τους καὶ ξαναγυρίζουν στὸ αἰώνιο ἔργο τους: Νὰ κόψουν τὸ δέντρο, ποὺ κρατάει τὸν κόσμο, ὥστε νὰ γκρεμιστεῖ καὶ νὰ χαθεῖ, γιὰ νὰ ἐκδικηθοῦν τοὺς ἀνθρώπους.

 

Στὴν ἀνατολικὴ Μακεδονία ξεχωριστὸ ἐνδιαφέρον παρουσιάζει ὁ ἑορτασμὸς τῶν Θεοφανείων στὴ Δράμα μὲ πληθώρα ἐκδηλώσεων καὶ δρώμενων. Σκοπὸς τοὺς εἶναι ἡ ἐξασφάλιση τῆς καλοχρονίας, δηλαδὴ ἡ καλὴ ὑγεία καὶ ἡ πλούσια γεωργικὴ καὶ κτηνοτροφικὴ παραγωγή. Μαῦρες κάπες, δέρματα ζώων, μάσκες, κουδούνια καὶ θόρυβοι, στάχτη καὶ σταχτώματα, χοροὶ καὶ ἀγερμοί, ἀναπαράσταση ὀργώματος καὶ σπορᾶς, πλούσιο φαγοπότι καὶ εὐχὲς ἐπιδιώκουν νὰ ἐπενεργήσουν στὴν καρποφορία τῆς φύσης.

 

Σὲ ἀπόσταση τεσσάρων χιλιομέτρων ἀπὸ τὴν πόλη τῆς Δράμας βρίσκεται τὸ Μοναστηράκι, ὅπου κάθε χρόνο, στὶς 6 Ἰανουαρίου, τὴν ἡμέρα τῶν Θεοφανίων, ἀναβιώνει τὸ ἔθιμο τῶν Ἀράπηδων. Ἔχει τὶς ρίζες του στὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ θρησκεία καὶ πιὸ συγκεκριμένα στὶς διονυσιακὲς τελετές, ἐνῶ ἔχει δεχτεῖ καὶ χριστιανικὲς ἐπιρροές.

 

Οἱ Ἀράπηδες εἶναι μία ἐθιμικὴ παράσταση (δρώμενο) μὲ ἔντονα τὴν ὑπερβολή, τὸ μαγικὸ καὶ τὸ λατρευτικὸ στοιχεῖο, στὴν ὁποία συμμετέχουν οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς. Εἶναι μία ἀπὸ τὶς μεταμφιέσεις τοῦ Δωδεκαημέρου (25/12-6/1) ποὺ γίνονται στὸ Νομὸ Δράμας καὶ πιὸ συγκεκριμένα στὸ Μοναστηράκι, στὸ Βώλακα, στὴν Πετροῦσα, στὸν Ξηροπόταμο, στοὺς Πύργους καὶ στὴν Καλὴ Βρύση.

 

Τὸ ἴδιο ἔθιμο συναντᾶμε ἐπίσης καὶ στὰ χωριὰ Βώλακας, Πετροῦσα καὶ Ξηροπόταμος. Ἀναβιώνει ἐπίσης κάθε χρόνο καὶ στὴ Νίκησιανη τοῦ Δήμου Παγγαίου στὸ νομὸ Καβάλας.

 

Στὴν Νέα Καρβάλη, ἀνατολικά της Καβάλας, κάθε χρόνο τὴν παραμονὴ τῶν Θεοφανίων ἀναβιώνουν τὰ «Σάγια», ἕνα ἔθιμο ποὺ τηροῦνταν σὲ ὅλη τὴν Καππαδοκία.

 

Τὸ ἔθιμο ἀποτελεῖ μία τελετουργικὴ πράξη μὲ χορὸ καὶ τραγούδι γύρω ἀπὸ ἀναμμένες πυρές.

 

Ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ γνωστὰ ἔθιμα τῶν Θεοφανείων, τὰ «ραγκουτσάρια», ἀναβιώνει κάθε χρόνο στὴν πόλη τῆς Καστοριᾶς, ὅπου οἱ κάτοικοι μεταμφιέζονται γιὰ νὰ ξορκίσουν τὸ κακό.

 

Φοροῦν τρομακτικὲς μάσκες ποὺ ἔχουν συμβολικὸ χαρακτήρα καὶ περιφέρονται στοὺς δρόμους κάνοντας ἐκκωφαντικοὺς θορύβους μὲ τὰ κουδούνια τους. Συνηθίζουν νὰ ζητοῦν ἀπὸ τὸν κόσμο τὴν ἀνταμοιβή τους, ἐπειδὴ ὅπως συνηθίζουν νὰ λένε εἶναι τὸ ἀντίτιμο γιὰ νὰ διώξουν τὰ κακὰ πνεύματα.

 

Τὸ «γιάλα – γιάλα» ἀναβιώνει στὴν Ἐρμιόνη τῆς Ἀργολίδας πάνω ἀπὸ 50 χρόνια. Ἀνάλογα ἔθιμα ἐπιβιώνουν καὶ σὲ πολλὰ ψαροχώρια τῆς περιοχῆς, ὅπως στὸ Πόρτο Χέλι καὶ τὴν Κοιλάδα.

 

Τὰ ξημερώματα τῶν Φώτων, τὰ ἀγόρια ποὺ πρόκειται τὴ νέα χρονιὰ νὰ παρουσιαστοῦν στὸ στρατό, συγκεντρώνονται, γευματίζουν ὅλοι μαζὶ καὶ ἔπειτα γυρνοῦν σὲ ὅλα τὰ σπίτια τῆς περιοχῆς ἀπὸ σοκάκι σὲ σοκάκι, φορώντας παραδοσιακὲς ναυτικὲς φορεσιὲς καὶ τραγουδώντας τὸ «γιάλα – γιάλα».

 

Τὴν παραμονὴ τῶν Φώτων οἱ κάτοικοι στολίζουν τῆς βάρκες τους μὲ φοίνικες, νεραντζιὲς καὶ μυρτιές, τὶς ὁποῖες δένουν στὸ λιμάνι πρὶν τὴν καθιερωμένη βουτιά.

 

Στὴν Λευκάδα τηρεῖται τὸ ἔθιμο «τῶν πορτοκαλιῶν». Οἱ πιστοὶ βουτοῦν στὴ θάλασσα τὰ πορτοκάλια ποὺ κρατοῦν στὰ χέρια τους καὶ τὰ ὁποία εἶναι δεμένα μεταξύ τους μὲ σπάγκο.

 

Ἔπειτα τὰ παίρνουν στὸ σπίτι τους γιὰ εὐλογία καὶ ἀφήνουν ἕνα ἀπὸ αὐτὰ γιὰ ἕνα ὁλόκληρο χρόνο στὰ εἰκονίσματα τοῦ σπιτιοῦ. Πρὶν τὴν τελετὴ τῆς κατάδυσης τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, ρίχνουν στὴ θάλασσα τὰ παλιὰ πορτοκάλια.

 

Σὲ ἄλλα νησιά, ὅπως τὴ Λέσβο, τὴν ὥρα ποὺ πέφτουν στὴ θάλασσα οἱ βουτηχτάδες γιὰ νὰ πιάσουν τὸν Σταυρὸ οἱ γυναῖκες παίρνουν μὲ μία νεροκολοκύθα νερὸ ἀπὸ 40… κύματα. Ἔπειτα μὲ βαμβάκι ποὺ βουτοῦν σ΄ αὐτὸ καθαρίζουν τὰ εἰκονίσματα – χωρὶς νὰ μιλοῦν κατὰ τὴ διάρκεια τῆς διαδικασίας – καὶ στὴ συνέχεια ρίχνουν τὸ νερὸ σὲ μέρος «ποὺ δὲν πατιέται» (σὲ χωνευτήρι ἐκκλησίας).

 

ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΜΑΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΛΜΩΠΙΑΣ

Μ τ γιορτ τν Φώτων λοκληρώνονται ο γιορτς το Δωδεκαήμερου. κφραση το λαο «κάθε Φτα κα Λαμπρ» εναι νδεικτική της σπουδαιότητας τς γιορτς ατς. Ποι ταν τ θιμα τν Φώτων στος Προμάχους κα τ Σωσάνδρα

Τν παραμον τν Φώτων τ παιδι τραγουδοσαν τ κάλαντα, ν νηστεία τς μέρας ατς χει σν σκοπ τν ψυχικ προετοιμασία τν πιστν. παπς γύριζε μ τν σταυρ τ σπίτια το χωριο ραντίζοντας τ κα ψέλνοντας. Ο νοικοκυρς το διναν χρήματα γι τς νάγκες τς κκλησίας κρέας π τ γουρούνι, λουκάνικο σιτάρι.

νήμερα τ Φτα ο κάτοικοι τν δύο χωριν κκλησιάζονταν γιορτάζοντας μ τν τρόπο ατ τ βάπτιση το Χριστο. Στ τέλος τς θείας Λειτουργίας γίνονταν δημοπρασία τν εκόνων τς κκλησίας. ποιος πρότεινε τ περισσότερα χρήματα γι κάθε εκόνα, κενος τν παιρνε κα τν πήγαινε στ ποτάμι, που τν πλένε μ τ γιασμένο νερό. πρώτη εκόνα πο βγαινε σ δημοπρασία ταν το Χριστο, δεύτερή του γίου ωάννη το Προδρόμου, τ μνήμη το ποίου τιμοσαν τν πόμενη μέρα. Κάποιοι προτιμοσαν ν πάρουν τν εκόνα το γίου κείνου το ποίου φεραν τ νομα.

Στος Προμάχους ρίχνουν τ σταυρ στν περιοχ «Μπιτσκία», ν στ Σωσάνδρα στ ποταμάκι, πο βρίσκεται κοντ στ γήπεδο. Στ συνέχεια παιδι κα νεαρο πεφταν στ ποτάμι, γι ν πάρουν τ Σταυρό. Καθς ψέλνονταν τ «Κύριε λέησον.. .» ο πιστο παρακαλοσαν τ Θεό, ν γίνει τ γέννημα το ψωμιο κα ν πάρχει κρασί. Κατ τ διάρκεια τς διαδικασίας ατς κάποια παιδι κρατοσαν ξαπτέρυγα, ν σημαιοστολισμς τς περιοχς συμβολίζει τν ρρηκτο δεσμ τς ρθοδοξίας κα το λληνισμο.

Πολλο φερναν κάποια εκόνα π τ σπίτι τους κα τν «πλεναν» μ τ νερ το ποταμο πο εχε γιαστε. Τ θιμο τηρεται τώρα κα στ Θεσσαλία κα ντιστοιχε στ συνήθεια τν ρχαίων ν «πλένουν» κα ν ξαγνίζουν τ ξύλινα γάλματα. Κάθε οκογένεια φρόντιζε πίσης ν γεμίσει κάποιο μπουκάλι μ γιασμένο νερ π τ ποτάμι.

φο προσκυνοσαν ο πιστο τς εκόνες, πέστρεφαν στν κκλησία. Πρν τοποθετήσει στ θέση τς τν εκόνα πο εχε πάρει καθένας μ τ δημοπρασία, κανε τρες φορς τ γύρο τς κκλησίας μ τν εκόνα. δημοπρασία τν εκόνων γίνεται κόμα κα σήμερα στ δύο χωριά.

Καθς γυρνοσαν π τ ποτάμι, παιρναν τρία-τρία στάχυα, βρεχαν τς ρίζες τους κα τ δεναν στ δένδρα το κήπου, γι ν πάρχει καρποφορία. ταν πέστρεφαν στ σπίτι ο νοικοκυρς ράντιζαν μ τ γιασμένο νερ τ σπίτι, τ λέτρι, τ δένδρα, τ λουλούδια κα τς σοδειές. Τ μέλη τς οκογένειας πιναν γιασμένο νερ π τ μπουκάλι πο εχε γεμίσει νοικοκυρά.

ποιος «πίανε» τ σταυρό, τν σπάζονταν κα τν παρέδινε στν παπ κα μαζ μ κάποιους φίλους του γύριζε στ συνέχεια σ λα τ σπίτια το χωριο, γι ν σπαστον ο νθρωποι τν γιασμένο σταυρό.

Χαρακτηριστικ εναι κα συνήθεια ν χορεύουν στν πλατεία τν χωριν νδρες ντυμένοι τσολιάδες, ο ποοι πειτα γύριζαν στ σπίτια, που ο νοικοκυρς τος διναν ,τι πρχε.

Τ μεσημέρι τρώγανε τ μικρ στομάχι το γουρουνιο μαγειρεμένο συνήθως μ φασολάδα στ τσουκάλι, ν παλαιότερα τ τρωγαν μ τραχανά.

ντύπωση προκαλε τ θιμο πο ναφέρουν κάτοικοι τς Σωσάνδρας: Ο νοικοκυρς φύλαγαν σ κάποιο δροσερ μέρος το σπιτιο να προϊν π τ καλοκαίρι -συνήθως καρπούζι- τ ποο κοβαν τν μέρα τν Φώτων.

Κατ τ διάρκεια το Δωδεκαήμερου, ποιος θελε ν κάνει μπάνιο ν πλύνει ροχα πρεπε ν βάλει μέσα στ νερ να κλωνάρι βασιλικό, γιατί τ νερ δν εχε κόμα γιαστε. Τ θιμο ατ τηρεται κα σήμερα.

Μ τ γιορτ τν Φώτων κλεινε κύκλος τν γιορτν το Δωδεκαήμερου, πο εχαν πολλαπλ λειτουργία: Τόνωναν τ οκογενειακ κα θρησκευτικ ασθημα, διναν χαρ γι τ μετάβαση π τ χειμωνιάτικη στν νοιξιάτικη περίοδο κα πέβλεπαν -μ τν τήρηση κάποιων συμβολικν θίμων- στν ξασφάλιση τς καλς σοδεις.

Ἔθιμα καὶ θρησκευτικὲς τελετὲς τοῦ Τριημέρου τῶν Φώτων (Θεοφανείων)

Τ τριήμερό της παραμονς τν Θεοφανείων (5 ανουαρίου), τς μέρας τν Θεοφανείων (6 ανουαρίου) κα τς γιορτς το γίου ωάννη το Προδρόμου (7 ανουαρίου) νομάζεται «τριήμερο τν Φώτων». Κατ τν διάρκεια το τριημέρου λαμβάνουν χώρα στν κκλησία μς διάφορες τελετς ο ποες, σ συνδυασμ μ τ θιμα το λαο μας, δημιουργον να ορταστικ κλίμα.

Παραμονὴ τῶν Φώτων (5 Ἰανουαρίου)

Τ τριήμερο ξεκιν μ τν κκλησιασμ τν χριστιανν τ πρω τς παραμονς τν Θεοφανείων. Στος ερος ναος ψάλλεται κολουθία τν «Μεγάλων ρν» κα κατόπιν λαμβάνει χώρα «Μεγάλος γιασμς» πο τν μέρα ατ τελεται μέσα στ ναό. Ο πιστο φο πάρουν γιασμ κα λάβουν τ ντίδωρο θ γυρίσουν στ σπίτια τους. κε ο νοικοκυρς θ τοιμάσουν τ νηστίσιμο φαγητ γι τ μεσημέρι ν τ παιδι θ ξεχυθον στ σπίτια, γνωστ κα μή, γι ν ψάλουν τ κάλαντα τν Θεοφανείων. Ο γειτονις θ γεμίσουν π γλυκς φωνολες πο ψάλλουν:

«Σήμερα τ φτα κι φωτισμός,

χαρ μεγάλη κι γιασμός.

Κάτω στν ορδάνη τν ποταμό,

κάθετ’ κυρά μας Παναγιά.

ργανο βαστάει, κερ κρατε,

κα τν ϊ-Γιάννη παρακαλε.

ϊ-Γιάννη φέντη κα βαπτιστή,

βάπτισε κι μένα Θεο παιδί.

Ν’ νεβ πάνω στν ορανό,

ν μαζέψω ρόδα κα λίβανο.»

Τ χριστιανικ σπίτια μως δν θ πισκεφθον μόνο τ παιδιά. Εναι μέρα πο ερέας μ τν βοηθό του θ γυρίσει λα τ σπίτια κα καταστήματα τς νορίας γι ν τ γιάσει κα ν τ ελογήσει. γιασμς βρίσκεται μέσα στ «σικλί», να χάλκινο συνήθως δοχεο, πο κουβαλάει βοηθς το ερέα. Σ ατ βρέχει ερέας τν «γιαστούρα» του κα ραντίζει λους τους χώρους το σπιτιο το καταστήματος. Εναι στιγμ πο παράδοση μς θέλει τος καλικάτζαρους ν τρέχουν φοβισμένοι κα ν πιστρέφουν στ γκατα τς γής…

«Φεύγετε ν φεύγουμε,

φτασε τουρλόπαπας,

μ τν γιαστούρα του.

παπς μ γιασμό,

ο χωριανο μ τ «θερμό»

…λένε ο καλικάτζαροι κα χώνονται στς τρύπες π τς ποες εχαν βγε δώδεκα μέρες πρίν.

Μόλις τελειώσει ερέας τν γιασμ το σπιτιο, νοικοκύρης δίνει συνήθως χρήματα στν βοηθό του. Παλι συνηθίζονταν τ χρήματα ατ ν ταν μεταλλικ κέρματα τ ποα ριχνε νοικοκύρης μέσα στ «σικλί», στε ν γιασθον κόμα κα τ λεφτά, πως λεγαν.

φο γιασθον ο χροι το σπιτιο ρχεται ρα ν μαζευτε στάχτη π τν φωτι πο καιγε στ τζάκι τ «Δωδεκαήμερο», φωτι δηλαδ πο ξεκίνησε μ τ «Χριστόξυλο». στάχτη ατ θ σκορπιστε γύρω π τ σπίτι, στος στάβλους, κόμα κα στ χωράφια φο πως πιστεύεται διώχνει τ κακό.

Τ θιμα τς μέρας τελειώνουν ργ τ βράδυ που πιστεύεται τι νοίγουν ο ορανο τ μεσάνυχτα. Τν ρα κείνη, λέει παράδοση, ποιος εχηθε κάτι μ λη του τν καρδιά, ατ θ πραγματοποιηθε. φο κάναμε κα τν εχή μας (δν σς λέω τί εχήθηκα γ – πάει γρουσουζι δν λένε;) ρθε ρα ν πέσουμε γι πνο γιατί αριο πρω πρω θ πμε στν κκλησία. Ξημερώνουν τ για Θεοφάνεια…

Ἀνήμερα τῶν Θεοφανείων (6 Ἰανουαρίου)

γιορτιν ατ μέρα ξεκιν μ τν κκλησιασμ τν πιστν. Στος ναος ψάλλετε, πως κα τν προηγουμένη, κολουθία τν «Μεγάλων ρν». Στν συνέχεια ερέας κα ο πιστο θ βγον π τν να κα θ κατευθυνθον στ σημεο που θ γίνει «κατάδυση το Σταυρο». Τ σημεο ατ εναι κάποιο λιμάνι, ποτάμι, πηγάδι, δεξαμεν πλ μία ξέδρα στ προαύλιο τς κκλησίας πάνω στν ποία, σ εδικ σκεος, θ γίνει τελετή. Ο καμπάνες σημαίνουν χαρμόσυνα κα ερέας ρίχνοντας τν σταυρ στ νερ ψάλει:

«ν ορδάνη βαπτιζομένου σου, Κύριε,

τς Τριάδος φανερώθη προσκύνησις

το γρ Γεννήτορος φων προσεμαρτύρει σοί,

γαπητν σ Υἱὸν νομάζουσα

κα τ Πνεμα ν εδει περιστερς

βεβαίου το λόγου τ σφαλές.

πιφανες, Χριστ Θεός,

κα τν κόσμον φωτίσας, δόξα σοί.»

Λευκ περιστέρια λευθερώνονται κα πετον στν οραν ν, που πάρχει ατ δυνατότητα, πέφτουν στ νερ ο «βουτηχτάδες» γι ν πιάσουν τν σταυρό. Τ θιμο ατ νομάζεται «πιάσιμο το σταυρο», κα ποιος βρε τν σταυρ πρτος θεωρεται τι εναι τυχερς κα ελογημένος. Τ παλιότερα χρόνια, ατς πο βρισκε τν σταυρό, τν γυρνοσε στ σπίτια τς νορίας μαζεύοντας χρήματα πο ετε κρατοσε διος ετε δινε στος φτωχούς. ναμφίβολα ο πι λαμπρς τελετς «κατάδυσης το Σταυρο» εναι ατς πο λαμβάνουν χώρα στ λιμάνια. διαιτέρως λαμπρ εναι ατ στ λιμάνι το Πειραι που παρίστανται θρησκευτική, πολιτικ κα στρατιωτικ γεσία τς πατρίδας μας. Μπροστ π τν Να το γίου Σπυρίδωνα, στν Πειραιά, ρίχνεται σταυρς στν θάλασσα ν ο «κόρνες» π στρατιωτικ πλοα «χαιρετίζουν» τν γιασμ τν δάτων.

γιορτιν τμόσφαιρα τς μέρας πιβάλει κα να νάλογο φαγητ στ μεσημεριαν τραπέζι. Συνηθίζεται ατ τ φαγητ ν εναι χοιριν ν σ μερικς περιοχς τ φαγητ συνοδεύει να εδικ ψωμ πο νομάζεται «φωτίτσα».

Τ θιμα μως τς μέρας δν σταματον κε. Σ πολλς περιοχς τς λλάδας, ο χριστιανο παίρνουν τς εκόνες πο χουν στ σπίτια τους κα τς πλένουν σ ποτάμια. Τ μορφο ατ θιμο νομάζεται «πλύσιμο τν εκόνων». πίσης νήμερα τν Θεοφανείων, τ πόγευμα, σ πολλ χωρι ο κτηνοτρόφοι κα ο γεωργοί, ραντίζουν μ γιασμ τος στάβλους κα τ χωράφια τος ντίστοιχα. τσι τελειώνει κα δεύτερη μέρα το «τριημέρου τν Φώτων».

Ἀνήμερα τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Πρόδρομου (7 Ἰανουαρίου)

τελευταία μέρα το «τριημέρου τν Φώτων» εναι μία, πι λαμπρή, π τς ξη μέρες το τους πο χει φιερώσει κκλησία μας στν γιο ωάννη τν Πρόδρομο Βαπτιστή. μέρα ξεκιν γι τος χριστιανος μ τν κκλησιασμό. Στος ναούς, κατ τν διάρκεια τς Θείας Λειτουργίας κούγεται τ πολυτίκιο το γίου:

«Μνήμη δίκαιου μετ’ γκωμίων

 σο δ ρκέσει μαρτυρία το Κυρίου Πρόδρομε,

 νεδείχθης γρ ντως κα Προφητν σεβασμιώτερος,

 τι κα ν ρείθροις βαπτίσαι, κατηξιώθης τν κηρυττόμενον,

 θεν της ληθείας περαθλήσας, χαίρων εηγγελιοω, κα τος ν δει,

 Θεν φανερωθέντα ν σαρκί,

 τν αροντα τν μαρτίαν το κόσμου,

 κα παρέχοντα μν τ μέγα λεος.»

Τ πι διαδεδομένο θιμο τς μέρας χει ν κάνει μ τ «βρέξιμο» τν νιόπαντρων ζευγαριν. Ατ τ θιμο θέλει ν δηγονται τ νιόπαντρα ζευγάρια στν παραλία μ συνοδεία μουσικς. κε σπρώχνονται π τος παριστάμενους στν θάλασσα ο ποοι τος εχονται ν ζήσουν κα ν ποκτήσουν παιδιά.

τσι γιορτάζεται τ «τριήμερο τν Φώτων» στν λλάδα λλ κα στ ξωτερικό, που πάρχουν λληνες πο κρατον τς λληνικς παραδόσεις. Παραδόσεις πο πρέπει λοι ν συμβάλουμε στν συνέχισή τους, τόσο γιατί φείλουμε ν διατηρήσουμε τν ταυτότητα μς σο κα γιατί μ ατς ο γιορτινς μέρες μορφαίνουν κα γίνονται μοναδικές.